Intensywny
rozwój wielu technologii w elektronice, jak również wprowadzenie nowoczesnych
systemów transportowych (jak SDH, ATM, ISDN, FITL) i sygnalizacyjnych (SS7), a
także zarządzania i administrowania sieciami (TMN) korzystnie wpływa na rozwój
sieci dostępowych. Nowe rozwiązania w dziedzinie dostępu abonenta do sieci
telekomunikacyjnej zwiększają szerokość pasma przesyłanego sygnału i
wykorzystują wszystkie znane media transmisyjne, począwszy od kabli
miedzianych, poprzez łącza światłowodowe, na transmisji radiowej kończąc.
Poniżej prezentujemy krótki przegląd technologii stosowanych w sieciach
dostępowych.
Użytkownicy cyfrowej
technologii DSL są teraz w sytuacji właściciela nowoczesnego Porsche
poruszającego się w zatłoczonym mieście-ciągle nie mogą wykorzystać szybkości i
możliwości oferowanych przez współczesne środki przekazu już implementowane w
terminalach telekomunikacyjnych.
Pomimo wprowadzenia światłowodów
do sieci dostępowych, najważniejszym medium transmisyjnym w tym obszarze
infrastruktury teletransmisyjnej pozostaje nadal symetryczna para przewodów
miedzianych. Poniższa tabela prezentuje różne technologie umożliwiające
wykorzystanie pary miedzianej jako medium transmisyjnego w dostępie do sieci
cyfrowej, w tym także szerokopasmowej. Najnowsze technologie przekazu
udostępniają zwykłym abonentom bezpośrednio w domu lub na stanowisku pracy
szybkości przekraczające aktualne możliwości sieci. Niestety , coraz częściej
okazuje się , że dostawcy usług telekomunikacyjnych nie nadążają za postępem w
technologiach już dostępnych na niższym szczeblu telekomunikacji , to jest u
abonenta.
Stosowana coraz częściej w telekomunikacji technologia HDSL umożliwia
uzyskanie przepływności 2 Mb/s za pomocą zwykłej dwuprzewodowej linii
telefonicznej. Dedykowany odcinek symetrycznej linii telefonicznej może być
wykorzystany jako szerokopasmowy trakt cyfrowy 2 Mb/s bądź traktowany jako
medium transmisyjne do jednoczesnego przekazu 30 zwykłych rozmówtelefonicznych
za pomocą jednej pary przewodów miedzianych.
Zapotrzebowanie na coraz większą liczbę linii telefonicznych i stały wzrost
ich przepływności dały się zauważyć od czasu zainstalowania pierwszego telefonu
przez Aleksandra Grahama Bella. Stosowany od samego początku miedziany kabel
telefoniczny, pomimo że jest stopniowo zastępowany mediami o wyższych
parametrach transmisyjnych (koncentryk, łącze radiowe, światłowód), stanowi
podstawową infrastrukturę komunikacyjną w bezpośrednim otoczeniu abonenta. Ulepszanie
techniki transmisji przez już istniejące telefoniczne kable miedziane nadal
jest najtańszym sposobem szybkiego wzrostu abonenckiego dostępu
szerokopasmowego do sieci telekomunikacyjnej.
Popularność urządzeń wykonanych w nowej technologii HDSL rośnie z każdym
rokiem na całym świecie. Pierwsze egzemplarze tych urządzeń firmy Schmid
Telecommunications pojawiły się w Polsce w 1994 r. pod ogólną nazwą systemu
HDSL WATSON i są oferowane w kraju przez BPS i Teletrans.
Zorganizowana w połowie ubiegłego roku przez TP SA oferta przetargowa na
dostawę na potrzeby telekomunikacji do końca 1998 r. kilku tysięcy urządzeń
klasy HDSL (2 Mb/s) zgromadziła kilkanaście ofert, z których w drodze konkursu
wyłoniono 6 firm startujących w trzech kategoriach tych urządzeń:
w kategorii łączy
dwuparowych z kodowaniem 2B1Q firm: Schmid Telecom (WATSON II), Tadiran
Telecommunications (TadiGain 5000), ECO Telecom (ExLine2), Orkit;
w kategorii łączy
dwuparowych z kodowaniem CAP 64: Schmid Telecom (WATSON 3), Ascom
(COLT-2);
w kategorii łączy
jednoparowych z kodowaniem CAP 128: Schmid Telecom (WATSON 4), Alcatel.
Wśród wielu możliwości wykorzystania urządzeń systemu HDSL
głównym ich zastosowaniem jest realizacja połączeń central abonenckich PABX z
siecią publiczną TP SA w ruchu pełno automatycznym. Dla takich konfiguracji
wymagane są atesty (homologacje) urządzeń HDSL, zapewniające poprawną pracę z wszystkimi
typami central elektronicznych miejskich i abonenckich działającymi zgodnie ze
zaleceniami standardów G.703, G.704 i V.35. Przy stosowaniu urządzeń HDSL w
sieciach wewnętrznych (prywatnych), atesty urządzeń są zbędne.
Bezkonkurencyjna do niedawna
technologia ISDN z trudem odpiera ataki ze strony nowych modemów 56k. Tymczasem
nie jest to kres możliwości linii telefonicznych - modemy ADSL pozwalają
uzyskać zwiększone ponad stukrotnie transfery danych. Istnienie skrótu ADSL
jest najlepszym dowodem na to, że nawet Andy Grove i Bill Gates czasami się
mylą. Przed niespełna rokiem szef Intela i założyciel Microsoftu wypowiedzieli
się na temat przyszłości wymiany informacji. Obydwaj zgodnie twierdzili
wówczas, że przepustowość łączy telefonicznych stanowi wąskie gardło całego
światowego systemu teleinformatycznego. Okazuje się , że nikt nie chce brać na
siebie odpowiedzialności za żółwie tempo w jakim informacje wyświetlane są w
oknie przeglądarki WWW. Sposobem uniknięcia problemów związanych z
przepustowością, przynajmniej na ostatnim odcinku łączącym internautów z
siecią, jest asymetryczna cyfrowa linia abonencka. Wykorzystując starą
infrastrukturę (okablowanie) pozwala osiągnąć wspomniane wcześniej transfery
dochodzące do 9 megabitów na sekundę. Opracowano już wiele odmian tej
technologii (xDSL), jednak żadna z nich nie jest tak obiecująca jak ADSL.
Pierwsze wersje systemu ADSL (nazwane później ADSL-1) umożliwiały transmisję w
kierunku do abonenta z przepustowością 1.5 Mbit/s ( 1664 kbit/s w paśmie
dupleksowym) przy długości pętli abonenckiej ok. 5,5 km. Przeznaczone były
głównie do transmisji ruchomych obrazów skompresowanych za pomocą algorytmu
MPEG-1 i umożliwiał odtwarzanie jednego strumienia wideo jakości VHS. Jednak
niektóre sekwencje ruchomych obrazów (np. relacje sportowe) dają po kompresji
strumień danych o większej przepustowości, poza tym użytkownik może wymagać
dostępu do więcej niż jednej usługi równocześnie. Wprowadzono więc system
ADSL-2. Posiadał on zwiększoną przepustowość (dla 3 km przy długości pętli ok.
3.5 km). Używany dzisiaj termin ADSL jest utożsamiany z systemem ADSL-3.
Umożliwia on transmisję sygnałów z przepustowością do ok. 9 Mbit/s w kierunku
"w dół" (do abonenta) oraz do ok. 1 Mbit/s w kierunku "w
górę" (kanał zwrotny od abonenta).
Przepustowość 8 Mbit/s (simpleks)
przeznaczona jest do wykorzystania w Europie i umożliwia transmisję czterech
rozgłoszeniowych kanałów wideo o przepustowości 2 Mbit/s. Podane wyżej wartości
dotyczą przepustowości danych użytkownika (payload.) Całkowita szybkość
transmisji w łączu jest nieco większa i dla sygnału o przepustowości 8,192
Mbit/s wynosi ok. 9 Mbit/s. Należy zaznaczyć, że zastosowanie systemu ADSL nie
jest ograniczone do pary miedzianej. Obecnie prowadzone są prace nad
możliwością wykorzystania systemu ADSL w sieciach z kablem koncentrycznym oraz
bezprzewodowych.